Ik zat naast mijn man in de spreekkamer van de cardioloog. Zoals iedere keer had ik een lijstje met vragen. De cardioloog zat tegenover me, een beetje achterover geleund. Zo zat hij eigenlijk bij ieder consult. Het was duidelijk dat dit niet zijn hobby was. Mijn vragen wuifde hij één voor één lusteloos af, met antwoorden als: ‘dat weten we eigenlijk niet’ of ‘daar moet u zich niet druk om maken.’ Op een gegeven moment stelde mijn man een vraag over de bloedvaten. Hij gebruikte daarbij een specifieke biologische term. En op dat moment zagen we de cardioloog wakker worden. Alsof er eindelijk een vraag werd gesteld die de moeite waard was om te beantwoorden. Mijn man zag het ook, dus dit was geen inbeelding van mij, geen overgevoeligheid. Dit was gewoon seksisme, in een spreekkamer waar ík de patiënt was.
Een heikel onderwerp
Ik aarzel om dit blog te schrijven. Niet omdat ik twijfel aan wat er gebeurde, maar omdat ik weet wat het woord seksisme oproept. Overdrijf je nou niet een beetje? Misschien bedoelde hij het niet zo. Om dat nou direct seksisme te noemen… Allemaal waar, maar mijn aarzeling is wel een onderdeel van het probleem. Vrouwen leren voorzichtig te zijn met dit soort observaties, want je wordt al gauw in het hoekje van de klagende en zeurende vrouwen gezet. Zeker als je ook nog vage klachten hebt die niet duidelijk te herkennen of te meten zijn.
Onderzoek laat zien dat hartklachten bij vrouwen vaker worden toegeschreven aan stress of angst dan bij mannen. De diagnostische route duurt bij vrouwen langer, en hun atypische klachten worden minder snel serieus genomen. De term atypisch is hierbij al heel veelzeggend, want atypisch ten opzichte van wát precies?
Seksisme ≠ een mannelijke of vrouwelijke arts
Op Het Vrouwenhart Spreekt pleit ik vaak voor het zoeken van een cardioloog die gespecialiseerd is in vrouwspecifieke hartaandoeningen. Sommigen lezen daar automatisch in: zoek een vrouwelijke cardioloog, maar dat is niet wat ik ermee bedoel. Een goede vrouwenhart-cardioloog kan man of vrouw zijn. En een vrouwelijke cardioloog is niet per se beter voor haar vrouwelijke patiënten. Het gaat niet om een mannelijke versus een vrouwelijke arts. Het gaat over wie er serieus genomen wordt en wie niet. In mijn geval bleek dat samen te vallen met wie de vraag stelde, en wat voor woorden hij gebruikte.
Zelfs al vind je dat de patiënt zeurt…
Het kan natuurlijk dat de cardioloog mij een zeur vond met mijn vragenlijst. Maar hij moet toch ook begrijpen dat een patiënt niet gerustgesteld wordt door de mededeling dat er ‘iets met je hart gebeurd is, maar we weten niet wat’, zoals bij mij gebeurde. Die patiënt gaat informatie zoeken en vragen stellen. Als je daar geen zin in hebt, dan moet je je afvragen of je wel zo geschikt bent om een patiëntenspreekuur te doen.
Denk je dat het wel meevalt?
Lees dan het boek De gezondheidskloof van Angela Maas en Els Quaegebeur. Hun boek staat vol voorbeelden van ongelijkheid tussen mannen en vrouwen als patiënt, ondanks groeiende feitenkennis over de verschillen. Op pagina 27 van dit boek staat de checklist Microvasculair Lijden die enkele jaren geleden onder cardiologen circuleerde. Op de lijst staan items die verwijzen naar ‘een kortpittig kapsel’ of ‘een abonnement op de Libelle of Margriet’. De vage klachten van vrouwen worden hiermee gereduceerd tot een bron van hilariteit. Terwijl die klachten vaak ernstig invaliderend en niet bepaald om te lachen zijn.
Het kan anders
Gelukkig zijn er ook veel cardiologen die wél communiceren met de patiënt. Die uitleggen in plaats van wegwuiven. Steeds meer artsen verdiepen zich in vrouwspecifieke cardiologie, en steeds meer vrouwen laten zich niet met een half antwoord naar huis sturen. Dat is precies waarom ik dit blog schrijf: niet om te blijven hangen in wat er misging, maar om de samenwerking in de spreekkamer te verbeteren. Want een goed geïnformeerde patiënt komt, samen met de cardioloog, tot een beter afgewogen beslissing voor het behandelplan. En zal zich daar ook veel beter aan houden.
Tekst: Annemiek Hutten / Het Vrouwenhart Spreekt
Alle artikelen op deze website zijn eigendom van Het Vrouwenhart Spreekt. We stellen het op prijs als u deze zoveel mogelijk deelt, zodat de verhalen en ervaringen van de vrouwenhartpatiënten gehoord worden. Graag wel vanuit deze pagina, zodat de bron duidelijk is. Wilt u (delen van) deze tekst kopiëren om ergens anders te plaatsen? Neem dan s.v.p. contact op via het contactformulier op deze website.