Een hartinfarct (hartaanval) ontstaat wanneer een deel van de hartspier te weinig zuurstof krijgt. Dat gebeurt doordat een kransslagader (de bloedvaten die het hart van zuurstof voorzien) plotseling wordt afgesloten of verkrampt. Een hartinfarct wordt ook wel myocardinfarct genoemd (myocard=hartspier). Er zijn verschillende soorten hartinfarcten, met elk een eigen oorzaak en betekenis.
Is het belangrijk om te weten wat voor soort hartinfarct het is?
Dat is zeker belangrijk. Het type hartinfarct bepaalt hoe snel er ingegrepen moet worden, en op welke manier. Bij sommige hartinfarcten moet er snel ingegrepen worden, terwijl er bij andere vormen meer ruimte is voor diagnostiek en afstemming.
Wat is ST-elevatie?
Eerst wat uitleg van termen. Op een ECG (hartfilmpje) zie je de elektrische activiteit van het hart. Deze is opgedeeld in verschillende segmenten.1 Bij een ST-elevatie komt het ST-segment omhoog. Dit segment hoort normaal gesproken vlak te zijn. Deze ST-elevatie wijst erop dat er ernstige schade aan het hart is.
Klassiek hartinfarct (STEMI)
Bij een ST-elevatie myocardinfarct (STEMI) is er sprake van een volledige afsluiting van een kransslagader. Daardoor krijgt een deel van de hartspier helemaal geen zuurstof meer. Op het ECG is dit zichtbaar als een ST-elevatie, dus een verhoging van het ST-segment. Dit type hartinfarct wordt ook wel het klassiek hartinfarct genoemd. Bij een STEMI moet snel ingegrepen worden, bijvoorbeeld door te dotteren.
Niet-ST-elevatie hartinfarct (NSTEMI)
Bij een NSTEMI is de kransslagader niet volledig afgesloten, maar de doorbloeding is wel ernstig verstoord. Op het ECG zijn geen duidelijke afwijkingen te zien, maar in het bloed worden verhoogde waarden van het hartenzym troponine gevonden. De oorzaak van dit hartinfarct is meestal een gedeeltelijke verstopping door aderverkalking of een klein stolsel. Dit hartinfarct wordt meestal behandeld met medicijnen, in combinatie met onderzoek en/of een dotterprocedure.
MINOCA: een hartinfarct zonder verstopte kransslagader
De term MINOCA staat voor Myocardial Infarction with Non-Obstructive Coronary Arteries. Dat betekent: een hartinfarct, maar zonder een duidelijke blokkade in de grote kransslagaders. Mogelijke oorzaken van een MINOCA zijn:
- Prinzmetal/vasospasme: een tijdelijke, plotselinge samentrekking van een kransslagader waardoor de bloedtoevoer naar het hart vermindert.
- Microvasculaire dysfunctie: stoornissen in de allerkleinste bloedvaten van het hart, die niet te zien zijn op een angiogram maar wél klachten kunnen veroorzaken.
- Plaque erosie of ruptuur zonder ernstige vernauwing: soms is er wél een plaque, maar niet groot genoeg om een obstructie te veroorzaken.
- SCAD (spontaneous coronary artery dissection): een spontane scheur in de vaatwand, die vooral voorkomt bij vrouwen, ook jonge vrouwen zonder risicofactoren.
- Embolie of stolsel vanuit een andere plek in het lichaam dat tijdelijk de bloedtoevoer belemmert.
Is een MINOCA-infarct STEMI of NSTEMI?
Bij MINOCA is de kransslagader niet afgesloten, maar de hartspier wél beschadigd. De onderliggende oorzaken kunnen verschillen: spasme, microvasculaire dysfunctie, scheurtje in de vaatwand, ontsteking, enzovoort.
- Als het ECG bij de eerste beoordeling ST-elevaties laat zien, heet het een STEMI-type MINOCA.
- Als het ECG geen ST-elevaties laat zien, is het een NSTEMI-type MINOCA.
Takotsubo-cardiomyopathie: het ‘gebrokenhartsyndroom’
Takotsubo-cardiomyopathie lijkt op een hartinfarct, maar de oorzaak is anders.
De aandoening ontstaat vaak na hevige emotionele stress, zoals verlies, angst of schrik. De hartspier (vooral de linkerhartkamer) trekt tijdelijk niet goed samen. Er is geen afsluiting van een kransslagader, maar de klachten – pijn op de borst en benauwdheid – zijn hetzelfde. Takotsubo komt vooral voor bij vrouwen na de overgang en herstelt meestal volledig, maar het vraagt wel opname in het ziekenhuis.
Is takotsubo wel een hartinfarct?
Een takotsubo is eigenlijk geen echt myocard-infarct. Hoewel de symptomen lijken op een STEMI, valt het strikt genomen niet onder STEMI of NSTEMI. Er is echter wel myocardschade (verhoging van de troponine). Daarom wordt takotsubo toch vaak als een hartinfarct beschouwd.
Tot slot
Het type hartinfarct bepaalt niet alleen de ernst, maar ook de snelheid en aard van de behandeling. Bij een STEMI telt iedere minuut, terwijl er bij een NSTEMI meer ruimte voor diagnostiek en afstemming is. En een Prinzmetal-infarct, veroorzaakt door een spasme, vraagt weer om een heel andere aanpak dan een klassiek hartinfarct.
👉 Door te weten welk infarct je hebt (of hebt gehad), begrijp je beter wat er met je lichaam gebeurt en waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt. Het helpt je ook om gerichter te vragen te stellen aan je cardioloog en actief mee te denken over je behandelplan en herstel.
Tekst: Annemiek Hutten / Het Vrouwenhart Spreekt
Deze tekst is bedoeld om een korte en leesbare uitleg te geven over verschillende soorten hartinfarcten, en is nadrukkelijk níet als medisch advies bedoeld. Neem voor vragen over uw individuele situatie altijd contact op met uw behandelend arts.
Alle artikelen op deze website zijn eigendom van Het Vrouwenhart Spreekt. We stellen het op prijs als u deze zoveel mogelijk deelt, zodat de verhalen en ervaringen van de vrouwenhartpatiënten gehoord worden. Graag wel vanuit deze pagina, zodat de bron duidelijk is. Wilt u (delen van) deze tekst kopiëren om ergens anders te plaatsen? Neem dan s.v.p. contact op via het contactformulier op deze website.