Voordat ik een hartinfarct kreeg, was ik al anderhalf jaar onder behandeling voor maagklachten. Af en toe kreeg ik een raar, drukkend gevoel bovenin mijn buik. Dat was dan zo heftig, dat ik niets anders meer kon doen dan gaan liggen en afwachten tot het weer wegging. Ik was hier al een paar keer voor bij de huisarts geweest. Die had maagzuurremmers voorgeschreven, maar die leken niet echt veel te doen. Ook kreeg ik verschillende onderzoeken, waaronder een gastroscopie. Voor wie dat nog nooit heeft meegemaakt: zo’n onderzoek wens je niemand toe. En wat het erger maakte, was dat die gastroscopie vrijwel niets opleverde. Na anderhalf jaar van die ‘ingebeelde’ maagpijn begon ik toch een beetje aan mezelf te twijfelen.
Na anderhalf jaar van die ‘ingebeelde’ maagpijn begon ik toch een beetje aan mezelf te twijfelen
Na acht jaar ervaringsdeskundigheid durf ik wel te zeggen dat die maagpijnaanvallen in feite hartkrampen geweest zijn. Maar zeker weten zal ik dat nooit, want geen arts heeft die diagnose ooit gesteld. In die acht jaar is me ook duidelijk geworden dat ik niet bepaald de enige ben die lang heeft rondgelopen met hartproblemen die niet (h)erkend werden. Inmiddels is in de medische wereld het besef wel doorgedrongen dat hartproblemen bij vrouwen zich op een andere manier kunnen openbaren dan bij mannen. Daardoor duurt het bij vrouwen vaak veel langer voordat ze een juiste diagnose krijgen. Een zoektocht van enkele jaren is bepaald geen uitzondering. Tijdens die zoektocht worden die vrouwen doorgestuurd naar een MDL-arts (voor hun ‘maagklachten’), naar een fysiotherapeut (voor pijn in de bovenrug, of voor ‘hyperventilatie’) of zelfs naar de psychiater (omdat het tussen hun oren zou zitten). Ondertussen worden ze niet behandeld voor wat er in feite aan de hand is: een hartziekte. Waardoor de schade aan hun hart alleen maar toeneemt.
Hoe kun je die zoektocht naar een juiste diagnose verkorten? Eén belangrijke tip die ik wel uit eigen ervaring durf te geven: Luister eens wat beter naar de patiënt. Het verhaal van de patiënt biedt vaak informatie over risicofactoren, erfelijkheid, leefstijl en andere indicatoren. Informatie die vaak niet aan bod komt omdat er te snel wordt overgegaan op een scan of een voorlopige diagnose. In mijn geval zou dat de zoektocht verkort hebben, daar ben ik van overtuigd.
Het verhaal van de patiënt biedt vaak informatie over risicofactoren, erfelijkheid en leefstijl
Maar waarom luistert de arts dan niet voldoende naar de patiënt? Een huisarts of cardioloog heeft maar beperkte tijd per patiënt. Daarom is het belangrijk om in die beperkte tijd de juiste vragen te stellen. En om zich bewust te zijn van de man/vrouw-verschillen in communicatie. Om maar een paar van die verschillen te noemen:
Vrouwen zijn geneigd om hun symptomen te ‘downgraden’. Als ze al naar de huisarts gaan. Want ze bellen de huisarts voor hun kinderen, voor hun bejaarde ouders, voor hun partner, maar zelf komen ze ergens achteraan.
Vrouwen omschrijven hun symptomen anders dan mannen. Kort door de bocht gezegd: een man zegt: “Ik heb pijn op mijn borst” en wordt meteen doorgestuurd naar een cardioloog. Een vrouw beschrijft haar symptomen met veel meer woorden, en is zelf al geneigd een oorzaak te geven (“Ik heb het ook erg druk gehad de laatste tijd”), wat het voor de arts lastiger maakt om de ernst van de klachten in te schatten. En dat wordt gecompliceerd doordat vrouwen dus heel andere symptomen ervaren, die ook minder gemakkelijk in woorden te vatten zijn. Zo voelden mijn aanvallen van pijn niet als pijn, maar als een vervelend gevoel. Ik snap ook wel dat dat voor een huisarts lastig te plaatsen is. Vandaar dat ik denk dat ook de risicofactoren wat meer in het verhaal meegenomen zouden moeten worden.
En dan heb ik nog een factor die ik nog nooit in de literatuur ben tegengekomen, maar die werd geopperd door mijn dochters: Zou het niet zo kunnen zijn dat vrouwen, vanwege jarenlange menstruatiepijn, gewoon meer differentiatie in pijn ervaren? Dat ze pijn pas pijn noemen als het een bepaalde vorm of intensiteit heeft. En dat ze het anders ‘een vervelend gevoel’ noemen. Waardoor de arts denkt dat het wel meevalt.
Concluderend zou ik willen stellen dat er nog wel wat winst te behalen valt in de spreekkamer. Hoewel de tijd beperkt is, kan het verhaal van de patiënt veel aanwijzingen geven over risicofactoren en leefstijl. Daarmee kunnen soms onnodige behandelingen en onderzoeken voorkomen worden, en kan er tijdig gestart worden met de juiste behandeling.
Tekst: Annemiek Hutten / Het Vrouwenhart Spreekt
Alle artikelen op deze website zijn eigendom van Het Vrouwenhart Spreekt. We stellen het op prijs als u deze zoveel mogelijk deelt, zodat de verhalen en ervaringen van vrouwenhartpatiënten gehoord worden. Graag wel vanuit deze pagina, zodat de bron duidelijk is. Wilt u (delen van) deze tekst kopiëren om ergens anders te plaatsen? Neem dan s.v.p. contact op via het contactformulier op deze website.