“Mijn familie werd opgeroepen om afscheid te nemen”
Andries is 44, getrouwd met Hanna en vader van een zoon van 8 en een dochter van 11. Hij werkt als technisch projectadviseur. Drie maanden geleden werd hij wakker en voelde zich helemaal niet goed. Via de huisarts en de ambulance kwam hij in het ziekenhuis, waar geconstateerd werd dat hij een SCAD had gehad; een spontane scheur in de kransslagader. Maar daar bleef het niet bij. Tijdens de hartkatheterisatie ontstond er een tweede SCAD. Er volgde een complexe openhartoperatie. Hanna en de familie werden opgeroepen om alvast afscheid te nemen, want er was een grote kans dat Andries het niet zou overleven.
Inmiddels zijn we drie maanden verder. Andries is alweer een stuk fitter. Het verhaal van het ziekenhuis voelt voor hem als een slechte film, waarvan een groot deel ontbreekt, omdat hij vier dagen in coma heeft gelegen. Zijn vrouw Hanna is bij het gesprek aanwezig om het verhaal aan te vullen.
Jouw verhaal begint op 9 december 2025…
Andries: Op dinsdagochtend werd ik wakker met een druk op mijn borst. Een brandend gevoel, met uitstraling naar de armen. Ik had best drukke maanden achter de rug, dus ik dacht: misschien een ontlading van het lichaam, omdat nu de drukte voorbij is. Maar ik vertrouwde het toch niet helemaal. We zijn naar de huisarts gegaan, en die maakte gelijk tijd voor ons. Daar ben ik haar nog steeds dankbaar voor. Ze zag niet echt iets afwijkends in het beeld, maar gezien mijn geschiedenis ging ze toch een ambulance bellen.
Had je verhoogd risico op hart- en vaatziekten?
Andries: Ik had een hoge bloeddruk, maar die was met medicatie goed onder controle. En ik had weleens een hartfilmpje gehad omdat ik soms wat druk op de borst voelde.
Wat gebeurde er toen de ambulance kwam?
Andries: Er werden metingen gedaan, en daar was niets duidelijk op te zien. Maar op verzoek van de huisarts brachten ze me toch naar het Frisius MC in Leeuwarden. In de ambulance werd nog een keer een ECG gemaakt en toen gingen plotseling de sirene en zwaailichten aan. Ze bleven heel rustig, maar zeiden wel: “Voor de zekerheid gaan we toch iets sneller rijden.”
In het ziekenhuis werd ik naar een behandelkamer gebracht en op de operatietafel gelegd voor de hartkatheterisatie. Ik weet nog dat ik mijn arm aanbood en een gesprekje had met een aantal mensen om me heen. Dat is mijn laatste herinnering.
Mijn volgende herinnering is dat ik in het UMC Groningen wakker werd. Ik zag een whiteboard waar de namen van mijn kinderen op stonden. Dat was op zondagochtend. Dus ik ben van dinsdag tot zondagochtend weg geweest.
Het is een aaneenschakeling geweest van mensen die de juiste keuze hebben gemaakt. Al die mensen zijn even belangrijk geweest in het verhaal.
Wat is er gebeurd sinds die hartkatheterisatie?
Hanna: Wat er gebeurde was dat Andries tijdens de hartkatheterisatie een tweede SCAD kreeg. Eén kransslagader was al gescheurd, dat was wat hij die ochtend had gevoeld. En tijdens het katheteriseren scheurde de tweede.
Hadden jullie meteen door hoe ernstig de situatie was?
Hanna: De sfeer was niet heel gespannen. Ik had zoiets van: ze doen even wat check-ups, en dan gaat hij met een extra tabletje naar huis. Ik moest ook nog even mijn dochter wegbrengen. Ze was ziek, dus ik heb haar bij mijn vader gebracht.
Maar toen Andries uit de hartkatheterisatie kwam, zag ik dat het helemaal mis was. Hij zag helemaal grauw en was aan het kronkelen van de pijn. Hij was wel bij kennis, maar ze zeiden dat ik afscheid moest gaan nemen, want er was een grote kans dat hij het niet zou gaan overleven.
Wat gingen ze doen aan die twee SCADs?
Hanna: Ze gingen twee omleidingen maken, met aders vanuit zijn been. Het was een heel complexe operatie en ze wisten niet of dat ging lukken. Tja, en dan ga je naar huis, en dan wacht je…
Hoe ging de operatie?
Hanna: Tijdens de operatie kreeg Andries twee omleidingen. Daarna moest zijn hart het weer zelf gaan doen, maar dat deed het niet. Daarom moest hij aan de hart-longmachine (ECMO), die tijdelijk de functie van hart en longen ondersteunt. Daarvoor moest hij naar een academisch ziekenhuis worden overgebracht. Maar toen hij klaargemaakt werd voor transport, ging het weer fout. Hij moest weer geopereerd worden, dit keer op de brancard, en het transport naar het UMCG werd uitgesteld. De volgende ochtend deden ze nog een ingreep. Er bleek lucht in een canule te zitten, en er bleken stolsels achter het hart te zitten. Die moesten eerst verwijderd worden voordat hij naar het UMC Groningen kon.
Wat een rollercoaster…
Hanna: Andries heeft een week in het ziekenhuis gelegen en heeft vier keer een openhartoperatie gehad. En de vraag was natuurlijk hoe hij eruit zou komen. Er was kans op hersenbeschadiging of andere beschadigingen. Op vrijdag hebben ze de hart-longmachine losgekoppeld. Op zaterdag begon Andries weer een beetje te babbelen en op zondag had hij weer een echt gesprek. Daarna is hij weer naar het ziekenhuis in Leeuwarden gebracht, waar hij nog drie dagen op de IC heeft gelegen.
Je mist vier dagen uit je geheugen en wordt wakker na een paar zware hartoperaties. Dat lijkt me nogal wat.
Andries: Ik heb heel veel hallucinaties gehad van alle medicijnen. Ik zag van alles, maar vooral veel mooie dingen, dus ik had totaal geen angst. Ik heb ook veel contact gehad met de artsen en verpleegkundigen die erbij betrokken waren. Die hebben me uitgelegd wat er is gebeurd en dat het heel erg was. Het was ook wel het gesprek van de dag op die afdeling. Iedereen die erbij betrokken was, heb ik later weer aan mijn bed gehad.
Ik werd wakker met een rits op mijn borst en allerlei buisjes. Maar ik weet niet wat er allemaal gebeurd is. Dat maakt het voor mij heel lastig om er een beetje een gevoel bij te krijgen.
Wat maakt jouw situatie anders dan andere SCADs?
Andries: Een SCAD heb je vaak in één slagader. Dat je er twee tegelijk hebt, komt zelden voor. En het was ook bijzonder dat ik zo snel herstelde en geestelijk geen schade had opgelopen. Mijn herstel ging zo snel dat we ons afvroegen: was het wel zo erg? Ik voelde me zelfs een beetje schuldig, want in onze omgeving waren er heel veel mensen die voor ons klaarstonden. Ongekend. Dan merk je ook hoe mooi de wereld kan zijn in donkere tijden.
Ik ben verbijsterd dat dit allemaal nog maar drie maanden geleden heeft plaatsgevonden en dat je er nu zo fit bij zit.
Andries: Het is gewoon heel onwerkelijk voor mij, omdat ik het niet zelf meegemaakt heb. Ik werd wakker met een rits op mijn borst, allerlei buisjes en ik had geen conditie meer. Maar ik weet niet wat er allemaal gebeurd is. Dat maakt het voor mij heel lastig om er een beetje een gevoel bij te krijgen. Terwijl familie en vrienden het heel anders ervaren hebben. Bij hen kwamen emoties vrij die mij wel raken. Maar voor mijzelf voelt het als een slechte film waar ik zelf niet bij betrokken ben.
Jullie hebben twee jonge kinderen. Opeens lag papa in het ziekenhuis en er was iets met zijn hart. Hoe was het voor de kinderen?
Hanna: Ik ben zelf veel geopereerd vanwege een genmutatie rondom borstkanker. Daardoor is mijn moeder veel bij ons thuis geweest. Die dinsdag heb ik alles kunnen laten vallen, en mijn moeder heeft letterlijk alles opgepakt. Ik ben van dinsdag tot zaterdag non-stop bij Andries geweest. We hebben de kinderen wel gebeld vanuit het ziekenhuis, en ze zijn ook langs geweest, zodat ze ook betrokken waren. Maar hun leven ging ook gewoon door. Op die woensdag had onze zoon een kinderfeestje waar hij graag naartoe wilde. En er moest ook gewoon paardgereden worden. Door de rust van mijn moeder was die ruimte er.
Hoe ging het toen je weer thuis kwam?
Andries: Ik mocht redelijk snel het ziekenhuis uit. Dat overrompelde Hanna wel een beetje, want een week ervóór had ze nog gedacht dat ik niet meer thuis zou komen.
Hanna: Het was de laatste week voor de kerstvakantie. Dat is voor kinderen en hun ouders altijd een soort horrorweek. Ze hebben kerstdiner, en er moet van alles. Ik vond dat de kinderen nog een paar dagen volop aandacht van hun moeder moesten krijgen voordat alle aandacht naar Andries zou gaan. Ze hadden ook veel te verwerken gehad. Onze zoon was veel boos, en onze dochter was vooral verdrietig. Dat moest er eerst nog even uit.
Andries: We hebben nog met het ziekenhuis overlegd of ik nog een paar dagen extra kon blijven. Dat kon eerst niet maar na overleg is er toch meegedacht. Geen kwaad woord over het ziekenhuis hoor, maar we dachten wel: kijk niet alleen naar de patiënt, maar ook naar de thuissituatie.
Hoe hebben jullie dit opgelost?
Hanna: We wonen heel ruim. We hebben een kamer ingericht waar Andries even kon slapen als hij het even te druk vond.
Andries: Met de gedachte dat de kinderen zich niet aan mij aan hoefden te passen, maar dat ik gewoon weg kon lopen zonder dat de kinderen zich bezwaard voelden. In het begin waren de kinderen nog wel een beetje afstandelijk en voorzichtig met mij. Maar na een tijdje durfden ze wel weer te stoeien en wildere dingen te doen.
Hoe zit het met je werk?
Andries: Ik werk nu nog niet, maar ik zou wel graag weer aan het werk willen, want ik ben niet iemand die graag stil zit. Ik ben technisch projectadviseur bij Vaillant Groep. Dat is fysiek niet zwaar, maar geestelijk wel behoorlijk belastend. Ik krijg veel vragen en telefoontjes en ben vaak op pad. Mijn collega’s hebben gezegd: “Neem de tijd. We lossen het nu wel op zonder jou.” Ik heb al heel veel bezoekjes en telefoontjes van collega’s gehad. Dat maakt het een stuk minder frustrerend om thuis te zitten.
Mijn herstel ging zo snel dat we ons afvroegen: was het wel zo erg? Ik voelde me zelfs een beetje schuldig, want in onze omgeving waren er heel veel mensen die voor ons klaarstonden.
Volgens mij hebben jullie een groot sociaal netwerk. Heeft dat geholpen bij het herstel?
Andries: We hebben een grote vriendengroep om ons heen die veel aandacht getoond hebben. Die de kinderen voor ons ophaalden of voor ons kookten. Onze vriezer zat vol met maaltijden. Ik had wel het gevoel van: verdien ik die aandacht wel? Maar mensen zeiden: “Je hebt ook altijd voor ons klaar gestaan.” Het voelt een beetje raar om afhankelijk te zijn van anderen.
Hanna: Ik had een appgroep aangemaakt, waar alleen ikzelf berichten in kon plaatsen. Daar typte ik drie keer per dag een verhaal in. Dat is echt een tip. Want als je alle appjes afzonderlijk moet beantwoorden, dan word je helemaal gek.
Andries: Voor het bezoekuur had Hanna een blokkenschema gemaakt. Dan kwam er iemand op bezoek, die mocht een half uur blijven. En daarna had ik weer een half uur rust.
Hanna: Dat had er ook mee te maken dat we die woensdag afscheid moesten nemen van Andries. Er zijn toen 30 mensen langs geweest om afscheid te nemen. En daarna wilden die mensen natuurlijk ook weer graag zien dat het beter met hem ging.
Andries: Er was heel veel aandacht voor mij, maar ook voor Hanna. Dat vond ik heel mooi. Toen ze bij mij in Groningen zat, bleef een vriend in de stad om steun te kunnen bieden, terwijl hij daar niet woont. En een vriendin waar ze altijd mee wandelde, kwam nu naar Groningen om met haar te wandelen.
Hanna: We hebben met Valentijnsdag kaarten gemaakt om mensen te bedanken. We hebben er 160 verstuurd.
Wordt er nog verder onderzoek gedaan naar de oorzaak van die twee SCADs?
Andries: Er lopen nog verschillende onderzoeken. Er wordt onderzoek naar FMD1 gedaan, en er loopt nog een erfelijkheidsonderzoek in Groningen. We hebben het voorlopig dus nog niet afgesloten. Maar ik prijs me al heel gelukkig dat ik nu in de staat ben waarin ik nu ben. Ik kan weer gewoon lopen, zwemmen, ik fitness twee keer per week. Ik slik nog wel een hele rits aan medicijnen, en ik weet nog niet of ik die altijd moet blijven slikken. Dus dat is nog wel onzeker.
SCAD staat bekend als een ‘vrouwenhart’ziekte. Had je daar als man moeite mee?
Nee daar heb ik geen moeite mee. Ik heb me ook aangesloten bij een paar facebookgroepen over SCAD. Ik voel me wel een beetje bezwaard om daar een bericht in te zetten. Dan voel ik me weer zo’n man die eigenlijk gaat opeisen wat om vrouwen gaat. Ik lees wel mee, maar ik ben heel terughoudend om berichten te plaatsen.
Je hebt twee SCADs tegelijk gehad, wat eigenlijk nooit voorkomt. En toch zit je hier alweer behoorlijk fit. Wat is jouw redding geweest, denk je?
Het is een aaneenschakeling geweest van mensen die de juiste keuze hebben gemaakt. De huisarts, het ambulanceteam, de verpleging, de IC, de artsen die meegedacht hebben. Ik was nog jong, ik leefde al heel gezond, ik sportte al veel, ik drink niet, ik rook niet. Als ik tien jaar ouder was geweest, dan hadden ze andere keuzes gemaakt. Al die mensen zijn even belangrijk geweest in het verhaal. Volgens mij heb ik iedereen wel tien keer bedankt.
Kijk niet alleen naar de patiënt, maar ook naar de thuissituatie.
Willen jullie de lezers nog iets meegeven?
Andries: Er mag wel meer rekening gehouden worden met de thuissituatie.
Hanna: De protocollen in de zorg zijn gericht op de grote groep van patiënten die meestal ouder zijn en volwassen kinderen hebben. Dat is niet te vergelijken met een gezin met jonge kinderen. Als dit je overkomt, dan kun je best vragen en uitleggen waarom jouw situatie anders is, en waarom jij wat anders nodig hebt.
Tekst: Annemiek Hutten / Het Vrouwenhart Spreekt
Alle artikelen op deze website zijn eigendom van Het Vrouwenhart Spreekt. We stellen het op prijs als u deze zoveel mogelijk deelt, zodat de verhalen en ervaringen van de vrouwenhartpatiënten gehoord worden. Graag wel vanuit deze pagina, zodat de bron duidelijk is. Wilt u (delen van) deze tekst kopiëren om ergens anders te plaatsen? Neem dan s.v.p. contact op via het contactformulier op deze website.