Wat is troponine?

Troponine is een eiwit dat in hartspiercellen voorkomt en tegenwoordig wereldwijd wordt gebruikt om hartschade te detecteren. Bij vermoeden van een hartinfarct of andere hartproblemen wordt vaak een troponinetest gedaan. Toch is er veel onduidelijkheid over wat een verhoogde waarde betekent. Hieronder een uitleg over het hoe en waarom van een troponinetest.

Soorten troponine

Troponine is een eiwitcomplex in de hartspier dat helpt bij het samentrekken van de spieren. Wanneer hartspiercellen beschadigd raken, komt troponine vrij in het bloed. Er zijn verschillende vormen troponine:

• Troponine I – specifiek voor het hart
• Troponine T – ook hartspecifiek en veel gebruikt in laboratoriumtesten

Wanneer wordt troponine gemeten?

Troponine wordt gemeten bij het vermoeden van hartklachten, zoals bij pijn op de borst, na een hartinfarct of vermoeden daarvan, en soms bij chronische hartziekten, nierproblemen of ernstige infecties om te controleren of er hartschade is.

Hoe wordt troponine gemeten?

De test wordt meestal afgenomen in het ziekenhuis (spoedeisende hulp of laboratorium), waarna de analyse plaatsvindt met een automatisch analyseapparaat. De resultaten zijn meestal binnen 30–60 minuten beschikbaar.

Tegenwoordig zijn er ook testen beschikbaar die de troponine buiten het ziekenhuis kunnen testen, bijvoorbeeld in de ambulance of op een huisartsenpost. Deze testen worden point-of-care testen (POCT) genoemd. Met deze test wordt een druppel bloed uit een vingerprik geanalyseerd. Deze test geeft snel een eerste indruk, maar is minder nauwkeurig dan een laboratoriumtest. Daarom wordt hij vooral gebruikt als voorselectie, om te bepalen of iemand met pijn op de borst met spoed naar het ziekenhuis moet.

Wat zegt een verhoogde troponinewaarde?

Een verhoogde troponinewaarde betekent hartspierschade, maar niet automatisch een hartinfarct. De troponine kan verhoogd zijn door:

• STEMI of NSTEMI hartinfarct
• Prinzmetal-infarct (vasospastisch)
• MINOCA (hartinfarct zonder obstructieve kransslagader)
• Hartfalen of hartritmestoornissen
• Longembolie, ernstige infectie, nierfalen

Het gaat om trends

Er worden vaak meerdere troponinetests gedaan binnen enkele uren. Een stijgende trend is namelijk vaak belangrijker dan één enkele waarde. Een stijgende trend wijst op acute schade, een dalende trend wijst op herstel.

Is er verschil in troponinewaardes tussen mannen en vrouwen?

Dat is er inderdaad. En dat is één van de redenen waarom hartinfarcten bij vrouwen weleens gemist worden.

• Vrouwen hebben van nature lagere troponine-baselines dan mannen.
• Bij een hartinfarct stijgt de troponine bij vrouwen vaak geleidelijker en soms minder uitgesproken dan bij mannen.
• Dit betekent dat de troponinetest bij een vroege bloedafname bij vrouwen nog binnen de normale waarde kan vallen, terwijl er toch een infarct plaatsvindt. Bij verdenking van een hartinfarct bij vrouwen is het daarom essentieel om herhaalde metingen te doen (bijvoorbeeld om de 3–6 uur).

Misverstanden over troponine

Misverstand 1: Verhoogde troponine = altijd hartinfarct

Niet waar. Er zijn ook andere oorzaken voor een verhoogde troponine. Een verhoging betekent hartspierschade, maar deze hoeft niet altijd te worden veroorzaakt door een hartinfarct.

Misverstand 2: Bij een normale troponinewaarde is er geen infarct.

Niet waar. Bij heel vroege klachten kan de waarde nog normaal zijn. Daarom moet de test om de paar uur herhaald worden.

Misverstand 3: Alle troponinetests zijn hetzelfde

Niet waar. Er bestaan verschillende types en gevoeligheidsniveaus.

Diagnostisch hulpmiddel

Troponine is een waardevol diagnostisch hulpmiddel, maar moet altijd in de context van de klachten, het ECG en andere onderzoeken worden bekeken. Een verhoging van de troponine betekent wel dat er schade aan de hartspier is, maar zegt niet automatisch wat de oorzaak is. Bij vrouwen volgt de troponinewaarde soms een andere trend dan bij mannen. Zeker in combinatie met de symptomen die bij vrouwen ook anders kunnen zijn dan bij mannen, is het goed dat zorgverleners hier van op de hoogte zijn.

Wat kun je zelf doen?

Hartklachten bij vrouwen worden nog te vaak gemist of verkeerd geïnterpreteerd. Wees daarom zelf ook alert op risicofactoren, en op subtiele signalen zoals extreme vermoeidheid, kortademigheid of pijn tussen de schouderbladen.

👉 Luister naar je lichaam.

👉 Twijfel je? Bel dan 112! Liever één keer te veel dan te laat.

💡 Een verhoging van troponine betekent dat er schade aan de hartspier is, maar zegt niet automatisch wat de oorzaak is.

💡 Een stijgende trend in troponine is vaak belangrijker dan één enkele waarde.

Tekst: Annemiek Hutten / Het Vrouwenhart Spreekt

Afbeelding: Freepik

Deze tekst is bedoeld om een korte en leesbare uitleg te geven over troponine, en is nadrukkelijk níet als medisch advies bedoeld. Neem voor vragen over uw individuele situatie altijd contact op met uw behandelend arts.

Alle artikelen op deze website zijn eigendom van Het Vrouwenhart Spreekt. We stellen het op prijs als u deze zoveel mogelijk deelt, zodat de verhalen en ervaringen van de vrouwenhartpatiënten gehoord worden. Graag wel vanuit deze pagina, zodat de bron duidelijk is. Wilt u (delen van) deze tekst kopiëren om ergens anders te plaatsen? Neem dan s.v.p. contact op via het contactformulier op deze website.