Een scene uit Sex and the City1: Mr. Big is in zijn appartement aan het trainen op zijn Peloton-fiets. Na de training stapt hij van zijn fiets af, grijpt naar zijn borst en valt neer. Dit is één van de vele voorbeelden van het Hollywood hartinfarct: de dramatische voorstelling van een hartinfarct in films en series. Er zijn veel varianten, maar meestal zitten er de volgende elementen in: een man grijpt naar zijn borst, trekt een pijnlijk gezicht en zakt ineen. Het voorbeeld van Mr. Big voldoet volledig aan dit cliché. En ook het beeld eromheen is behoorlijk cliché; hij is een zakenman in Manhattan, die na het werk in zijn appartement gaat sporten voordat hij ’s avonds nog naar een privé-afspraak gaat. Ondertussen zijn vrouw in een concertzaal naar een piano-optreden van de dochter van haar vrienden te kijken. (M.a.w.: hij is een drukbezette man die op een sportapparaat zit, terwijl zijn vrouw iets cultureels en sociaals met vrienden doet).
Zijn filmclichés een probleem?
Films zitten vol met clichés, en ongetwijfeld zijn daar goede redenen voor. Blijkbaar willen we ze zien – of denkt Hollywood dat we ze willen zien. Stereotype beelden maken het leven overzichtelijk. Het is onvermijdelijk dat we de wereld in ons hoofd een beetje versimpelen. Maar we moeten ons daarbij wél realiseren dat we daarbij gebruik maken van stereotypen, die dus niet voor iedereen gelden. En in het geval van hartinfarcten is er een behoorlijk grote groep die niet binnen het stereotype valt, namelijk vrouwen.2 Met soms levensgevaarlijke misverstanden.
Misverstanden over hartproblemen bij vrouwen
🔍 Misverstand 1: Hartziekten zijn een typisch mannenprobleem
In de jaren 60 was in de voorlichting van de Hartstichting nog te lezen dat vrouwen vooral een ondersteunende rol hadden bij het verzorgen van hun man na een hartinfarct. Dat vrouwen zelf ook een hartinfarct konden krijgen werd nergens genoemd.3 Feit is echter dat hart- en vaatziekten doodsoorzaak nummer 1 zijn bij vrouwen.4
🔍 Misverstand 2: Vrouwen krijgen pas op hoge leeftijd hartproblemen
Ook jonge vrouwen kunnen een hartinfarct krijgen. Naast risicofactoren als erfelijkheid en leefstijl spelen bij vrouwen ook hormonale schommelingen een rol. Juist rond de overgang kunnen hartproblemen ontstaan. En vaak met subtielere signalen dan bij mannen.
🔍 Misverstand 3: Je voelt het meteen aan je borst als er iets mis is
Los van de vraag of alle mannen met een hartinfarct wel op de Hollywood-manier in elkaar zakken: bij vrouwen zijn er vaak andere symptomen. Sommigen hebben helemaal geen pijn op de borst. Bij vrouwen is er vaak sprake van pijn tussen de schouderbladen, pijn in de kaak of misselijkheid.
En om hier ook nog meteen een ander misverstand aan te stippen: in Hollywood wordt een hartinfarct vaak ook op één hoop gegooid met een hartstilstand, terwijl daar grote verschillen tussen zijn.5
🔍 Misverstand 4: Als de uitslagen goed zijn, is er niets aan de hand
Vooral bij vrouwen gebeurt het nogal eens dat de onderzoeken in het ziekenhuis niets aantonen. De fietstest laat geen problemen zien, het hartfilmpje is goed en ook de hartkatheterisatie laat geen vernauwingen zien. Helaas blijven sommige vrouwen toch problemen houden. Het kan bijvoorbeeld zijn dat er microvasculaire problemen spelen, die niet zichtbaar zijn in de standaard onderzoeken.
🔍 Misverstand 5: Je moet gewoon gezond leven
Je moet gewoon gezond leven, en je niet zo druk maken. Ook dit idee is soms hardnekkig. Dat hartziekten bij sommigen gewoon ‘eigen schuld’ zijn. Ook mensen met een perfect gezonde leefstijl kunnen een hartinfarct krijgen. Je moet maar net genetische pech hebben. Of niet op tijd de juiste zorg krijgen voor jouw vage klachten, waardoor er hartschade ontstaat. En stress heb je helaas ook niet altijd helemaal in de hand.
I think I might be having a little heart attack
In contrast met het Hollywood hartinfarct een filmpje van de American Heart Association. Tussen alle bedrijvigheid van het gezinsleven krijgt Elizabeth Banks steeds hevigere klachten. Ze belt 1-1-2 met de legendarische woorden: “Sorry to bother you, I think I might be having a little heart attack.”
Wat kun je zelf doen?
Een hartinfarct is helaas niet altijd te voorkomen. Maar er zijn wel dingen die je zelf kunt doen.
-
Leer de signalen van hartproblemen bij vrouwen kennen — juist ook de minder bekende klachten, zoals pijn tussen de schouderbladen, extreme vermoeidheid, misselijkheid of een gevoel van onrust.
-
Neem je eigen klachten serieus, ook als ze vaag of lastig te benoemen zijn.
-
Blijf niet te lang doorlopen “omdat je denkt dat het niks is”.
-
Krijg je geen duidelijk antwoord of heb je het gevoel dat jouw klachten niet serieus genomen worden? Vraag dan om een second opinion.
👉 Hoe beter vrouwen hun eigen hartgezondheid begrijpen, hoe kleiner de kans dat ze het slachtoffer worden van misverstanden of Hollywood clichés.
Tekst: Annemiek Hutten / Het Vrouwenhart Spreekt
De uitgelichte afbeelding is een fictieve illustratie, gemaakt door AI.
Deze tekst is bedoeld om een korte en leesbare uitleg te geven over Hollywood-clichés bij hartinfarcten, en is nadrukkelijk níet als medisch advies bedoeld. Neem voor vragen over uw individuele situatie altijd contact op met uw behandelend arts.
Alle artikelen op deze website zijn eigendom van Het Vrouwenhart Spreekt. We stellen het op prijs als u deze zoveel mogelijk deelt, zodat de verhalen en ervaringen van de vrouwenhartpatiënten gehoord worden. Graag wel vanuit deze pagina, zodat de bron duidelijk is. Wilt u (delen van) deze tekst kopiëren om ergens anders te plaatsen? Neem dan s.v.p. contact op via het contactformulier op deze website.
- And just like that.., 2021
- Bij de stereotypering worden niet alleen sekseverschillen over het hoofd gezien. Ook bijvoorbeeld etnische verschillen worden vaak genegeerd
- https://www.hartstichting.nl/verhalen/vrouwen-en-hart-en-vaatziekten-een-lange-weg-te-gaan
- https://www.hartstichting.nl/hart-en-vaatziekten/cijfers-hart-en-vaatziekten
- https://www.heart.org/en/news/2024/08/14/heart-attack-portrayals-in-movies-miss-the-mark-study-finds