Ons hart klopt dankzij een verfijnd elektrisch geleidingssysteem. Elke hartslag begint met een elektrisch signaal dat ervoor zorgt dat de hartspier zich op het juiste moment samentrekt. Soms verloopt die geleiding niet helemaal zoals bedoeld. Dan kan er sprake zijn van een bundeltakblok: een verstoring in de elektrische prikkelgeleiding van het hart. Er bestaan twee vormen: het Linker Bundeltak Blok (LBTB) en het Rechter Bundeltak Blok (RBTB).
Hoe werkt de elektrische geleiding van het hart?
Het elektrische signaal start in de sinusknoop, loopt via de boezems naar de kamers en splitst zich daar in twee ‘takken’:
- de rechter bundeltak (naar de rechterkamer)
- de linker bundeltak (naar de linkerkamer)
Als één van deze takken vertraagd of geblokkeerd is, spreken we van een bundeltakblok. Het hart blijft meestal wel kloppen, maar de kamers trekken niet meer gelijktijdig samen.
Rechter Bundeltak Blok (RBTB)
Bij een Rechter Bundeltak Blok bereikt het elektrische signaal de rechterkamer later dan normaal. Dit kan ook bij ‘gezonde’ mensen voorkomen, en kan bijvoorbeeld ‘toevallig’ ontdekt worden op een ECG. Een RBTB geeft meestal ook geen klachten. Op zich is een RBTB vaak onschuldig, maar de context is belangrijk: het wordt altijd beoordeeld in combinatie met klachten en andere onderzoeken.
Mogelijke oorzaken van een RBTB
- aangeboren hartafwijkingen
- longproblemen (zoals longembolie of longziekten)
- hoge bloeddruk in de longvaten
- veroudering van het geleidingssysteem
Linker Bundeltak Blok (LBTB)
Een Linker Bundeltak Blok heeft meestal meer betekenis dan een RBTB, omdat de linkerkamer het belangrijkste pompdeel van het hart is. Bij een LBTB trekt de linkerkamer vertraagd en minder synchroon samen. Dit kan de pompfunctie van het hart beïnvloeden. LBTB wijst vaker dan een RBTB op een onderliggende hartaandoening.
Mogelijke oorzaken van een LBTB
- coronaire hartziekte
- hartfalen
- hoge bloeddruk
- cardiomyopathie (ziekte van de hartspier)
Diagnose en behandeling
Een bundeltakblok wordt vastgesteld met een ECG. Afhankelijk van het type en de klachten kan aanvullend onderzoek nodig zijn, zoals: echocardiografie, een inspanningstest of een MRI van het hart.
Als er verder geen klachten zijn, is er vaak geen behandeling nodig. De focus ligt vooral op het behandelen van de onderliggende oorzaak. 👉 Een bundeltakblok is namelijk geen ziekte op zichzelf, maar vooral een waarschuwingssignaal. Het vertelt ons niet wat er mis is, maar wel dat er iets aan de hand kán zijn (of is geweest) in het hart.
Het bundeltakblok als waarschuwingssignaal
Wanneer een bundeltak plotseling of nieuw ontstaat, kan dat wijzen op:
- schade aan de hartspier
- zuurstoftekort van het hart
- littekenvorming na een eerdere aandoening
Een van de oorzaken die daarbij altijd moet worden overwogen, is een hartinfarct.
De link tussen bundeltakblok en een hartinfarct
Linker Bundeltak Blok (LBTB)
Een (nieuw) Linker Bundeltak Blok is in de cardiologie een alarmsignaal.
- Het kan ontstaan tijdens of na een hartinfarct
- Het kan wijzen op schade aan de linkerkamer
- Het kan een hartinfarct op het ECG maskeren
👉 Een nieuw LBTB bij klachten moet daarom altijd serieus worden genomen.
Rechter Bundeltak Blok (RBTB)
Een Rechter Bundeltak Blok is vaak minder ernstig, maar ook hier geldt: als het nieuw ontstaat én samengaat met klachten zoals pijn op de borst, benauwdheid of plotselinge vermoeidheid, dan kan dit ook wijzen op een acuut hartprobleem of hartinfarct. 👉 Een nieuw RBTB moet daarom ook serieus worden genomen.
Waarom is dit voor vrouwen extra relevant?
Het vrouwenhart wordt vaak op een andere manier ziek dan het mannenhart. Bij vrouwen zijn de symptomen vaak subtieler, diffuser en minder ‘volgens de studieboeken’. Een bundeltakblok kan bij vrouwen daarom:
- later worden ontdekt
- verkeerd worden geïnterpreteerd
- onterecht als ‘onschuldig’ worden afgedaan
Tot slot
Een Rechter- of Linker Bundeltak Blok is geen diagnose op zich, maar een signaal. Zeker bij vrouwen kan dit signaal belangrijk zijn. Bij vrouwen verloopt een hartinfarct namelijk vaak anders dan bij mannen. Als daar een bundeltakblok bij wordt gevonden, is dat geen toevalstreffer, maar een puzzelstukje dat serieus meegewogen moet worden. Vrouwen hebben vaker dan mannen microvasculaire ischemie (zuurstoftekort veroorzaakt door verminderde doorbloeding in de kleine vaatjes). In zo’n geval kan een bundeltakblok het enige duidelijke signaal zijn.
Wanneer een bundeltakblok wordt vastgesteld, zijn belangrijke vragen:
- Is het nieuw of al langer aanwezig?
- Zijn er klachten (nu of recent) geweest?
- Past het bij andere risicofactoren zoals hoge bloeddruk, diabetes of overgangsklachten?
Afhankelijk van het antwoord op die vragen moet verder onderzoek worden overwogen, zoals bloedonderzoek (troponine), echocardiografie en beeldvorming van de kransvaten.
👉 Weet je al dat je een bundeltakblok hebt en kom je onverhoopt op de Eerste Hulp of in de ambulance vanwege hartproblemen? Meld dit dan aan de zorgverleners; het is voor hen relevant om te weten of het bundeltakblok nieuw of al bekend is.
Tekst: Annemiek Hutten / Het Vrouwenhart Spreekt
Afbeelding: Freepik
Deze tekst is bedoeld om een korte en leesbare uitleg te geven over het bundeltakblok, en is nadrukkelijk níet als medisch advies bedoeld. Neem voor vragen over uw individuele situatie altijd contact op met uw behandelend arts.
Alle artikelen op deze website zijn eigendom van Het Vrouwenhart Spreekt. We stellen het op prijs als u deze zoveel mogelijk deelt, zodat de verhalen en ervaringen van de vrouwenhartpatiënten gehoord worden. Graag wel vanuit deze pagina, zodat de bron duidelijk is. Wilt u (delen van) deze tekst kopiëren om ergens anders te plaatsen? Neem dan s.v.p. contact op via het contactformulier op deze website.